Sprzedaż gęsi na Świętego Marcina i tuszki gęsie z własnego uboju

Hodowca może sam ubić gęsi w gospodarstwie i sprzedać tuszki oraz podroby na Świętego Marcina w ramach sprzedaży bezpośredniej, jeśli ma wpis do rejestru u powiatowego lekarza weterynarii. Limit to 500 tusz gęsi tygodniowo i 10 000 sztuk drobiu rocznie, sprzedaż w swoim województwie i w województwach sąsiednich, mięso w temperaturze najwyżej 4°C. Elementy, smalec i pasztet wymagają już rolniczego handlu detalicznego.

Sprzedaż gęsi z gospodarstwa, które przepisy wchodzą w grę

Gęś to drób, a drób ma łagodniejsze zasady niż świnie czy bydło. Kopytnych na sprzedaż nie wolno ubić na podwórku, gęś wolno, pod warunkiem że robisz to w ramach jednej z dwóch form zarejestrowanych u powiatowego lekarza weterynarii. Bez wpisu ubijasz wyłącznie na własny stół.

Formy różnią się tym, co wolno sprzedać:

• Sprzedaż bezpośrednia obejmuje tusze i podroby z drobiu ubitego w Twoim gospodarstwie. Całą gęś, wypatroszoną albo nie, oraz serca, żołądki i wątróbki. Podstawą jest rozporządzenie MRiRW z 30 września 2015 r. (Dz.U. 2015 poz. 1703).
• Rolniczy handel detaliczny obejmuje żywność przetworzoną z własnego surowca: pierś, udka i półgęsek jako elementy, smalec gęsi, pasztet, gęsinę wędzoną. Tu też wolno ubijać drób w gospodarstwie, z badaniem poubojowym.

Jeśli sprzedajesz same tuszki, wystarczy sprzedaż bezpośrednia. Jeśli chcesz dzielić gęsi na elementy albo robić smalec na zamówienie, potrzebujesz RHD. Obie formy można mieć jednocześnie, a zasady wpisu RHD opisaliśmy we wpisie rolniczy handel detaliczny wymagania.

Ile gęsi można sprzedać w sprzedaży bezpośredniej

Rozporządzenie ma dwa progi i oba trzeba spełnić. Pierwszy dotyczy całego gospodarstwa: ubój w gospodarstwie jest dopuszczony, gdy roczna produkcja nie przekracza 10 000 sztuk drobiu innego niż indyki. Drugi jest tygodniowy i dla gęsi wyjątkowo wysoki, bo wynosi 500 tusz razem z podrobami.

Limit tygodniowy da się przekroczyć. Powiatowy lekarz weterynarii może się na to zgodzić na Twój wniosek, jeśli zmieścisz się w limicie rocznym. To ważne właśnie przed Marcinem, kiedy większość sprzedaży wypada w jednym, dwóch tygodniach. Hodowca z 800 gęsiami ma więc dwie drogi: rozłożyć ubój na dwa tygodnie albo z wyprzedzeniem złożyć wniosek o zgodę na przekroczenie limitu w tygodniu przed 11 listopada.

Gdzie wolno sprzedawać tuszki gęsie

Konsumentowi końcowemu sprzedajesz w gospodarstwie, na targowisku, a także z obiektów ruchomych i tymczasowych, w tym z samochodu z odpowiednią zabudową, na terenie targowisk i poza nimi. Wolno też dostarczać tuszki do zakładów handlu detalicznego, które sprzedają bezpośrednio konsumentom, czyli do sklepów i restauracji.

Ograniczenie terytorialne jest inne niż w RHD. Sprzedaż bezpośrednia jest dozwolona w województwie, w którym hodujesz gęsi, i w województwach z nim sąsiadujących. Dalej możesz jechać tylko na wystawy, festyny, targi i kiermasze promujące takie produkty, i to po pisemnym powiadomieniu lekarza weterynarii właściwego dla miejsca sprzedaży co najmniej 7 dni wcześniej. Marcińskie jarmarki w miastach to często właśnie taka okazja, a ile kosztuje miejsce na takim wydarzeniu, policzyliśmy we wpisie o stoisku na jarmarku.

Jeśli planujesz objazd po wsiach i osiedlach, przeczytaj, jakie wymagania ma samochód do sprzedaży mięsa i wędlin. Przy drobiu obowiązuje dodatkowo wymóg rozdzielenia różnych produktów w przestrzeni ładunkowej.

Wymagania przy uboju i przechowywaniu gęsi

Rozporządzenie o sprzedaży bezpośredniej opisuje konkretnie, czego lekarz weterynarii szuka przy kontroli. Najważniejsze punkty:

1. Pomieszczenie o ścianach, posadzce i suficie łatwych do mycia i dezynfekcji, z wentylacją bez skroplin, ciepłą i zimną bieżącą wodą, zabezpieczone przed owadami, ptakami i gryzoniami.
2. Umywalka do rąk z ciepłą i zimną wodą, oddalona od stanowisk przygotowania mięsa, toaleta, która nie otwiera się bezpośrednio do pomieszczenia z mięsem, i miejsce na przebranie się w odzież roboczą.
3. Noże dezynfekowane w wodzie o temperaturze co najmniej 82°C albo metodą o równoważnym skutku, sprzęt myty po każdym cyklu.
4. Temperatura tuszek i podrobów najwyżej 4°C. Po uboju schładzasz je albo zamrażasz niezwłocznie. W transporcie do klienta temperatura może wzrosnąć o 2°C, jeśli droga trwa nie dłużej niż 2 godziny.
5. Orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych dla każdej osoby, która ma kontakt z mięsem, i badanie wody raz w roku, jeśli korzystasz z własnej studni.
6. Szkolenie z uboju. Osoba, która ubija drób, ma zaświadczenie powiatowego lekarza weterynarii o odbyciu szkolenia, za które się nie płaci.

Do tego dochodzi dokumentacja. Zapisujesz, ile produktów sprzedałeś w każdym tygodniu, i przechowujesz te zapisy przez rok po roku, w którym je zrobiłeś. To właśnie na ich podstawie lekarz sprawdzi, czy zmieściłeś się w limicie 500 tusz.

Kiedy zgłosić się do lekarza weterynarii przed Marcinem

Wniosek o wpis do rejestru składa się co najmniej 30 dni przed rozpoczęciem działalności. Przy dzisiejszej dacie oznacza to, że nowy wniosek złożony w połowie października daje wpis tuż przed 11 listopada, bez żadnego zapasu. Jeśli nie masz jeszcze wpisu, złóż wniosek od razu i od razu zapytaj o termin kontroli.

Jeśli wpis już masz, a w tym roku chcesz ubić więcej niż 500 gęsi w jednym tygodniu, wniosek o zgodę na przekroczenie limitu tygodniowego złóż również teraz, z podaniem liczby sztuk i tygodnia uboju.

Ile ważą tuszki i jak liczyć zamówienia

Tuszka gęsi owsianej waży zwykle od 4 do 5 kg, więc rodzina zamawia najczęściej jedną całą gęś, a restauracja kilka do kilkunastu sztuk. Cenę podaje się za kilogram tuszki, a ostateczną kwotę ustala przy odbiorze, po zważeniu.

Najlepiej działa prosty kalendarz:

1. Koniec października: ogłaszasz dzień uboju, dzień odbioru i cenę za kilogram, przyjmujesz zapisy z liczbą sztuk.
2. Tydzień przed ubojem: zamykasz listę, potwierdzasz zamówienia telefonem albo wiadomością, wiesz, ile gęsi ubijasz.
3. Dzień uboju: ubój, patroszenie, schładzanie do 4°C, ważenie i opisanie każdej tuszki nazwiskiem klienta.
4. Dzień albo dwa przed 11 listopada: odbiór w gospodarstwie albo dowóz do sklepów i restauracji, z którymi się umówiłeś.

Gęsi, na które nie ma zamówienia, nie ubijaj na zapas. Zamrożona tuszka sprzeda się po świętach, ale już po niższej cenie.

Gęsina dla restauracji i sklepów

Restauracje w listopadzie szukają gęsiny bardziej niż przez resztę roku, bo menu marcińskie stało się w wielu miastach stałym punktem sezonu. W sprzedaży bezpośredniej wolno im dostarczyć całe tuszki i podroby w ramach limitów sztuk opisanych wyżej. Jeśli restauracja chce elementów, na przykład samych piersi, potrzebujesz RHD, a tam dostawy do sklepów i restauracji mają roczny limit 2 100 kg mięsa drobiowego. Szczegóły limitów RHD rozpisaliśmy na stronie RHD limity sprzedaży.

Kto robi z gęsi przetwory w RHD, korzysta ze zwolnienia z PIT do 100 000 zł przychodu rocznie, pod warunkiem dziennej ewidencji sprzedaży. Przy kilku przetworach, sprzedaży bezpośredniej i dostawach do restauracji łatwo się w tym pogubić, więc ewidencję i rozliczenie warto oddać do biura rachunkowego dobranego do formy działalności jeszcze przed sezonem.

Najczęstsze pytania o sprzedaż gęsi

Czy można sprzedawać gęsi z własnego uboju?

Tak, jeśli gospodarstwo ma wpis do rejestru powiatowego lekarza weterynarii jako sprzedaż bezpośrednia albo rolniczy handel detaliczny. W sprzedaży bezpośredniej wolno sprzedać do 500 tusz gęsi tygodniowo z podrobami, przy rocznej produkcji drobiu do 10 000 sztuk. Bez wpisu ubój jest wyłącznie na potrzeby własne.

Czy do sprzedaży gęsi potrzebna jest działalność gospodarcza?

Nie. Sprzedaż bezpośrednia i rolniczy handel detaliczny to formy dla rolnika, bez wpisu do CEIDG. Wymagany jest wpis do rejestru u powiatowego lekarza weterynarii, złożony co najmniej 30 dni przed pierwszą sprzedażą. Działalność gospodarcza jest potrzebna dopiero w formie MOL albo przy zakładzie zatwierdzonym.

Czy można sprzedawać gęsi na targu?

Tak. Tuszki i podroby gęsi ze sprzedaży bezpośredniej wolno sprzedawać na targowiskach w swoim województwie i w sąsiednich, a także z samochodu i stoiska tymczasowego. W pozostałych województwach tylko na wystawach, festynach, targach i kiermaszach, po powiadomieniu tamtejszego lekarza weterynarii co najmniej 7 dni wcześniej.

Czy sprzedaż gęsi trzeba zgłosić do urzędu skarbowego?

Tuszki z własnego chowu to nieprzetworzone produkty rolne, więc ich sprzedaż jest częścią działalności rolniczej, a nie przetwórstwem. Zwolnienie z PIT do 100 000 zł i dzienna ewidencja sprzedaży dotyczą przetworów w RHD, czyli smalcu, pasztetu czy gęsiny wędzonej. Kwestie VAT i kasy fiskalnej zależą od Twojego statusu, opisaliśmy je przy kasie fiskalnej dla rolnika.

Ile kosztuje gęś na Świętego Marcina?

Cenę ustala hodowca i zależy ona od regionu, rasy i sposobu żywienia, a gęsi owsiane są zwykle droższe od tuczonych paszą. Cenę liczy się za kilogram tuszki, więc klient płaci za gęś od 4 do 5 kg odpowiednio do wagi. Porównaj ceny u sąsiednich hodowców i w lokalnych sklepach, zanim ogłosisz swoją.

Gęsi to jeden sezon w roku, ale ten sam profil gospodarstwa służy później do sprzedaży wieprzowiny, wołowiny i wyrobów. Jeśli hodujesz także świnie, zobacz, jak wygląda sprzedaż mięsa wieprzowego z gospodarstwa, a zestawienie wszystkich form sprzedaży mięsa od hodowcy znajdziesz przy sprzedaży mięsa z własnego gospodarstwa.